Hayatın yükselişleri kadar düşüşleri de var. Geçen hafta ben de düştüm; bu kez mecazen değil, bedenen. Hem de öyle hafifçe değil. İnsan bedeninin bazı yerlerini, ancak orası ağrıdığında hatırlıyor. Ben de böbreklerimi ilk kez bu kadar belirgin hissettim. O günlerde yaşadığım şeyi yalnızca bedensel bir ağrı olarak görmek istemedim. “Belki geçmişten kalan ne varsa bedenim temizliyor.” diye düşündüm. İnsan canı acırken, yaşadığı şeye bir sebep ve anlam bulmak istiyor. Ben de “Demek ki bir sonraki hâlime geçebilmek için bunu yaşamam gerekiyormuş.” dedim. Bugün bunu daha sakin ve daha açık bir yerden görüyorum: Belki gerekiyordu, belki gerekmiyordu. Belki yalnızca düştüm, bedenim incindi ve sonra kendi gücüyle toparlandı. Her acının bir mesajı olmak zorunda değil. Her yaşanan, bizi daha bilge ya da daha güçlü birine dönüştürmek zorunda da değil. Bazen insan yalnızca acının içinden geçer. Sonra hayatına nasıl döneceğine, bedenine nasıl bakacağına ve bundan sonra hangi adımı atacağına kendisi karar verir. Ben de karar verdim. Gözüm yeniden açıldığında önce renkler, sonra merak, yeni düşünceler ve geleceğe dair o tanıdık heyecan geri geldi. Bedenime bakıp “Biraz daha dikkatli, biraz daha bilinçli olalım.” dedim ve ardından “Hadi gidelim.” diyerek İstanbul’a geldim. Hazır gelmişken Riyada’nın eğitimine katıldım. Gümüşsuyu’nda, gün doğumuna bakan bir yerde, sabahın ilk ışıkları şehrin üzerine inerken derin bir nefes aldım. Milyonlarca insanın yaşadığı İstanbul’un ortasında küçücük bir odanın dünyayı nasıl sessizleştirebildiğine bir kez daha şaşırdım. Riyada’nın sesi ve tınıları odanın içinde dolaşırken bir elimi kalbime koyup gözlerimi kapattım. İçeride kapılar, kapıların ardında odalar, odaların içinde başka ışıklar varmış gibi geldi. Bunu büyük bir hükme dönüştürmeye gerek duymadım. İnsan zaten kendi içinde, keşfetmeye ömrünün yetmeyeceği kadar çok oda taşıyor.
Etrafımda daha önce hiç tanışmadığım insanlar vardı. Yine de bazı karşılaşmaların açıklaması zor bir yakınlığı oluyor. Birinin adını henüz bilmiyorsun, hayatına dair hiçbir şey bilmiyorsun; ama aynı sessizliğin içinde oturmuş, aynı sabaha uyanmış ve aynı anda gözlerini kapatmış oluyorsun. Başka hiçbir ortak noktanız olmayabilir. O an için olması da gerekmiyor. Bazı karşılaşmaların kıymeti devamında değil, gerçekleştiği ânın sadeliğinde saklı kalıyor. O sabah gözler pırıl pırıldı. İçimden “Niyetler temiz.” diye geçirdiğimi hatırlıyorum. Bir insanın niyetini bütünüyle bilemeyeceğimi biliyorum; yine de o çemberin içinde hissettiğim şey buydu. Bazı anlardan geriye, onların ne olduğuna dair kesin hükümler değil, sende bıraktıkları duygu kalıyor. Bende kalan şükürdü. Toprağı hissedebildiğim, gökyüzüne bakabildiğim, ışığın değişimini görebildiğim, bedenimin yeniden toparlandığını fark edebildiğim ve gözlerimi açtığımda karşımda başka insanların gözlerini görebildiğim için. Eskiden başıma gelen her şeyin bana mutlaka bir hediye getirdiğine inanmak isterdim. Artık hayatı böyle kusursuz bir alışveriş gibi okumuyorum. Çünkü bazı şeyler hediye değil. Bazıları yalnızca zor, bazıları acı ve bazıları uzun süre hiçbir anlam taşımadan olduğu yerde kalıyor. Yaşadığımız her güçlüğü bizi daha iyi bir insana dönüştüren bir armağan gibi anlatmak, hayatın hakikatine karşı haksızlık olabiliyor. İnsan bazen bir şeyden büyüyerek değil, yalnızca içinden geçerek çıkıyor. Bu, güzel olanı göremeyeceğimiz anlamına gelmiyor. Zor olanla güzel olan aynı günün içinde yan yana durabiliyor. Birkaç gün önce canı acıyan bedenimle o sabah gün doğumuna bakıyordum. Hiçbirini diğerinin açıklaması ya da telafisi yapmadan, ikisinin de aynı hayatın içinde bana ait olduğunu biliyordum.
Bir gün doğumu, bir yolculuk, tanımadığın birinin gülümsemesi, kalbinin üzerinde duran kendi elin, derin bir nefes… Şükür benim için artık daha sade ve daha sağlam bir yerde duruyor. Acının iyi olduğunu söylemek değil. Başına geleni güzelleştirmek ya da eksik olanı inkâr etmek değil. Bütün bunlar yaşanırken hâlâ iyi olanı görebilecek kadar bakışını açık tutabilmek. Hayata karşı zarafet belki de burada başlıyor: Her karanlıktan bir ders, her düşüşten bir zafer, her acıdan büyük bir dönüşüm çıkarmaya çalışmadan yaşadığını olduğu yerde bırakabilmek ve yine de güzelliğe karşı duyarsızlaşmamak. O sabah Gümüşsuyu’nda gözlerimi açtığımda hayatın bana ne anlatmaya çalıştığını çözmedim. Çözmeye de ihtiyacım yoktu. Gökyüzü oradaydı. Sabah ışığı İstanbul’un üzerine usulca yayılıyordu. Etrafımda kısa süre önce tanımadığım insanlar vardı. Ben de birkaç gün önceki düşüşümün ardından yeniden orada, kendi bedenimin içinde, hayatın olağan akışına karışmış hâlde duruyordum. Bunun bir işaret mi, tesadüf mü ya da doğru zamanda karşıma çıkan bir deneyim mi olduğunu bilmiyorum. Artık her güzel ânın değerli olabilmesi için daha büyük bir anlamın parçası olması gerektiğine de inanmıyorum. Bazı anlar yalnızca kendileri oldukları için güzel. Açıklanmadan, büyütülmeden, geleceğe ilişkin bir vaade dönüştürülmeden de insanın içinde sakin bir yer bulabiliyorlar. O sabah benim için böyleydi. Hayatın bütününü anlamam gerekmiyordu. Bulunduğum ânı görebilecek kadar orada olmam yeterliydi. Gökyüzüne baktım, sonra etrafımdaki insanlara, en son da kendi ellerime. Düştüğüm yerden büyük bir anlam çıkarmayı değil, yeniden ayağa kalktığımda hayatın içinde nasıl durmak istediğimi düşündüm. Cevabım açıktı: Daha dikkatli, daha bilinçli ve kendime daha has.
Evrim Onuk
