Bazen işler umduğun gibi ilerlemiyor. Bazen bir hayalin zaman aşımına uğruyor. Bazen daha yolun başında hissettiklerin, yol uzadıkça kalbini sıkıştırmaya başlıyor. Bazen de hayat seni yüreğinden tutup hiç hesapta olmayan bir yere taşıyor. Oluyor bunların hepsi. Çok isteyebilirsin. Çok uğraşabilirsin. Kendinden, zamanından, zarafetinden, sevginden çok şey verebilirsin. Yine de olmayabilir. Gayet mümkün. Hatta hayatın en sıradan gerçeklerinden biri belki de bu. Kabul etmesi kolay değil; çünkü insan emek verdiği şeyle sonucu arasında görünmez bir bağ olduğuna inanmak istiyor. Çok sevmenin sevgiyi, çok çalışmanın başarıyı, çok sabretmenin iyi bir sonu garanti edeceğini… Oysa hayatın bizimle böyle bir sözleşmesi yok. Bazen elinden geleni yapıyorsun ve olmuyor. Bazen de hiçbir hesabın içinde olmayan bir şey çıkıp geliyor ve bütün cümleyi değiştiriyor. Ben de bir ara, öznesi olacağım cümlelerde yüklem olmak için verdiğim çaba yetmezmiş gibi, nasıl bağlanacağını bilmediğim dağınık cümlelerin arasında tuhaf bir kelimeye dönüştüm. Nereye ait olduğumu kestiremediğim, yanıma neyin geleceğini bilmediğim, noktası henüz konmamış bir kelimeydim. Şimdi düşünüyorum da belki her cümleyi tamamlamak gerekmiyor. Bazılarının yarım kalması, yanlış kurulması, hatta silinmesi gerekiyor. Çünkü insan bazen hikâyesinin devamını yazmak için önce içinde durduğu cümlenin artık kendisine ait olmadığını kabul etmek zorunda kalıyor.
Sonra şunu anladım: Her şey mümkün. Gitmez dediğin gider. Kalmaz dediğin kalır. Olmaz dediğin birden olur. Sevmem dediğini severken bulursun kendini. Sevmekten vazgeçemem dediğini bir gün uzaktan seyredersin. Düşman bellediğin birinin bir düşüncesinde kendine yakın bir şey bulursun. Yaşayamam dediğin yerde yaşarsın. Ölürüm dediğin acının içinden çıkarsın. Kapanmaz sandığın yaranın yerini bir gün elinle ararsın da eskisi kadar acımadığını fark edersin. Sınırlar çizersin. Sonra kendi çizdiğin sınırların bazılarını yine kendin aşarsın. “Asla” dediğin yerden geçtiğin de olur. Aklında hiç olmayan biri belirir yanında. Yanında olan biri çıkar gider aklından. Hiç unutmayacağını sandığın birini, günün birinde hatırlamak için düşünmen gerekir. Yük gibi geleni mumla ararsın; mumla aradığın bir gün yük olur omuzlarına. Hayatın insanla tuhaf bir mizahı var. Kesin cümleleri pek sevmiyor sanki. İnsanın büyük bir inançla söylediği “asla”ların, “daima”ların, “imkânsız”ların yanından hafifçe geçip onları yerinden oynatıyor. Belki bu yüzden yaş aldıkça kesinliklerden biraz uzaklaşıyorum. Fikrimi değiştirebilme hakkımı seviyorum. Bir zamanlar doğru bulduğum bir şeyin artık bana uymadığını söyleyebilmeyi. Çok istediğim bir şeyden vazgeçebilmeyi. Vazgeçtiğim bir şeye başka bir zamanda yeniden bakabilmeyi. Çünkü her şeyin bir doğma zamanı var. Bir olgunlaşma zamanı. Bir de bozulma. İnsan da bundan muaf değil. İsteklerimiz değişiyor. Sınırlarımız değişiyor. Sevme biçimimiz, tahammülümüz, cesaretimiz, hatta kendimize anlattığımız hikâyeler bile değişiyor. Değişmeyen bir benliğe sadakat göstermek uğruna bugünkü kendimize haksızlık etmenin pek anlamı yok.
Başlangıçlar kadar bitişler de hayatın tabiatına dâhil. Bazı şeylerin ömrü uzun. Bazılarının birkaç mevsim. Bazılarınınsa yalnızca bir an. Kısa sürmüş olması yaşananı değersiz kılmıyor; uzun sürmüş olması da mutlaka doğru olduğu anlamına gelmiyor. Belki mesele her şeyi sonsuza kadar tutabilmek değil. Vadesi dolduğunda artık aynı şey olmadığını görebilmek. Ben uzun zamandır sessizliğin güçlü bir tavır olduğuna inanıyorum. Ama sessizlik de her zaman aynı şey değil. Bazen olgunluk. Bazen sınır. Bazen yorgunluk. Bazen söyleyecek sözünün kalmaması. Bazen de söyleyebileceğin onca şey arasından hiçbirini seçmemek. Susan her şey derin değildir elbette. Ama bazı sessizliklerin gerçekten ağırlığı var. Ben artık o ağırlığı tanıyorum. Hangi sessizliğin bana ait olduğunu da yavaş yavaş öğreniyorum. Ve günün sonunda suyun yolunu bildiğine hâlâ inanıyorum. Yalnız eskisi kadar acele etmiyorum yolunu bulsun diye. Bazen önüne taş geliyor. Bazen yatağı değişiyor. Bazen ikiye ayrılıyor. Bazen uzun süre aynı yerde birikiyor. Ama sonra bir yerden yeniden akıyor. Ben de öyle. Nereye varacağımı her zaman bilmiyorum. Bilmek zorunda da değilim. Çünkü “her şey mümkün” demek benim için artık her şey güzel olacak demek değil. Her şeyin değişebileceğini bilmek demek. Bir kapının kapanabileceğini de, hiç görmediğim başka bir kapının açılabileceğini de kabul etmek. Kaybetmenin de bulmanın da, vazgeçmenin de yeniden istemenin de ihtimal dâhilinde olduğunu bilmek. Hayatın bana şimdiye kadar öğrettiği en güvenilir şeylerden biri belki de bu: Hiçbir şey için fazla kesin konuşmamak. Çünkü gerçekten, her şey mümkün.
Evrim Onuk
