Bana ani hamle hiç yakışmıyor; her teşebbüsün önce etap etap krokisini çizmek istiyorum ve belki bu yüzden hep uzaktaki bir seyahate, ilerideki bir harekete, henüz başlamamış bir zahmete hazırlanıyorum. Yemek ağır ağır pişsin, güneş yavaş batsın, defter satır satır dolsun, karnım uzun oturulan sofralarda doysun istiyorum; önce demir almak, sonra sakince ivmelenmek, demlenmek, kök salmak ve ancak ondan sonra yaprak vermek… Ben böyle seviyorum. Bende hiçbir şey bir hışımda olmuyor; cümlelerin sonuna bile pistin en dolambaçlı güzergâhından geliyorum ve bazen tek kelime yetecekken sayfalarca konuşuyorum. İnsan kendisini anlatmak istediğinde ifade edememek güç ama söz fazla tekrarlandığında da anlamını er ya da geç yitiriyor; aynı şeyi çok anlattığında bir süre sonra ne söylediğini değil, söylediğin şeyi nasıl söylediğini duymaya başlıyorsun. O zaman anlamı yeniden bulmak için biraz uzaklaşmak gerekiyor; bazen başka bir yerden bakmak, başka kelimelerle anlatmak, bazen de hiç anlatmamak ve sözün sessizlikten geçip yeniden sana dönmesini beklemek. Avareliği oldum olası hiç sevmedim; bir istikamete doğru gidiyor olmayı seviyorum, nereye varacağımı her zaman bilmesem bile bir ihtimali defterimde taşımak bana yetiyor.
Bir ışığı saklıyor, vakti gelince açıyorum; artık vaktin kendisine biraz daha itimat ediyorum, çünkü her şeyin hemen olması gerekmiyor. İnce ince bir müzik başlıyor içimde; sonbahar kitaplarımı diziyor, romanıma birkaç hikâye daha ekliyor, gün batarken “Bir kadeh kırmızı güzel gider.” diye düşünüyorum. Büyük duygular bana pek cool gelmiyor ama hayat akarken onlara da ister istemez yer açılıyor; uyuyamadığım uykular, henüz tanımadığım kitap kahramanları, açılacak kapılar, kapanmış olanlar ve yazmazsam biterim sandığım hâlde yazmayıp da hayatta kaldığım onca şey… İnsan kendi dramatikliğine de bir yerden sonra gülümseyebiliyor ve iyi ki gülümsüyor; çünkü geçmişte dünyanın sonu sandığı bazı şeylere yıllar sonra başka bir yerden bakabilmek, insanın kendisiyle arasına koyduğu en zarif mesafelerden biri. Sevdiğim insanlar yazdıklarımı okuduğunda, cümlelerime bir ağ atıp benim fark etmediklerimi yakaladığında ise tuhaf ve güzel bir şey oluyor; yazarken yalnızca bana ait sandığım bir cümle, başka bir çift gözden geçip bana döndüğünde içinde daha önce görmediğim bir şey buluyorum. Belki yazmanın sevdiğim taraflarından biri de bu; insan bazen kendi sesini, onu gerçekten dinleyen birinin sessizliğinde daha iyi duyuyor. Minnetle çalışan bir mekanizma olduğumu böyle zamanlarda yeniden anlıyorum; bana dikkatle bakan, bir cümlemin kıyısında durup orada benim bile görmediğim bir şeyi fark eden insanlara karşı içimde sessiz ama uzun süren bir teşekkür taşıyorum.
Çok şey istemiyorum aslında: Biraz zaman, biraz sessizlik, yavaş pişen bir yemek, satır satır dolan bir defter, gün batımına yetişen bir masa, vakti gelince açılan bir ışık ve bütün bunların altında kimse duymasa da devam eden o ince müzik. Ben acele etmiyorum; kök salmadan yaprak vermeyi hâlâ bilmiyorum ve artık bunu değiştirilmesi gereken bir huyum gibi de görmüyorum. Herkesin hayatla arasında başka bir tempo var; benimki biraz beklemeyi, biraz seyretmeyi, bir şeyin içine girmeden önce etrafında dolaşmayı ve karar verdiğimde orada gerçekten bulunmayı seviyor. İçimde, derdim daha dilime düşmeden onu tanıyan bir ritim var; ben bazen şaşırıyorum ama o şaşırmıyor, ben hızlanıyorum ama o kendi temposunu bozmuyor. Zaman zaman dünyanın hızına yetişmeye çalışırken ondan uzaklaşıyorum, sonra bir yerde nefesim değişiyor, cümlelerim birbirine dolaşıyor ve kendi ritmimin geride kaldığını fark ediyorum. O zaman büyük kararlar almıyorum; yalnızca biraz yavaşlıyor ve beni benden daha iyi tanıyan o tanıdık tempoyu yeniden duyana kadar bekliyorum. Belki insanın kendi zamanına itimat etmesi de böyle bir şey: Geç kaldığını sanmadan demlenebilmek, başkaları çoktan yaprak vermiş diye köklerini topraktan çekiştirmemek ve henüz açılmamış olanı vaktinden önce açmaya çalışmamak. Benim acelem yok; bir ihtimali defterimde, bir ışığı içimde taşıyorum ve vakti geldiğinde ikisinin de ne yapacağını bildiğine artık biraz daha güveniyorum.
Evrim Onuk
