Bazı kavramlar insanın zihnine okuyarak değil, yaşayarak yerleşiyor. Adını yıllardır biliyorsun belki. Anlamını da. Hatta üzerine uzun uzun konuşabilecek kadar çok şey okumuşsun. Sonra bir gün hayat o kelimeyi alıp önüne koyuyor ve o güne kadar yalnızca bildiğin şeyi ilk kez gerçekten anlıyorsun. Bir şey olmak isteyip olamamak zor bir his. Yapmak isteyip yapamamak. Gitmek isteyip gidememek. Kalmak isteyip kalacak tek bir sebep bulamamak. İnsan bazen tam da bu aralıklarda sıkışıyor. Zaman, yapamadıklarımızın, olamadıklarımızın, gidemediğimiz ve kalamadığımız anların içinde birikip donuyor sanki. Saat ilerliyor. Günler geçiyor. Hayat dışarıda bütün kayıtsızlığıyla devam ediyor ama senin içinde bir şey aynı yerde bekliyor. Yakın geçmişte bir gece, hayatımda çok büyük yeri olan biriyle oturup sohbet ediyorduk. Uzun yıllardır tanıdığım, benim için çok kıymetli, sonsuz sevgi duyduğum; ruhumun bir köşesinde onun ruhundan da bir parça taşıdığıma inandığım biri. Bazı karşılaşmaların insanda bıraktığı şey, söylenen cümleden daha büyük oluyor. Bir kitap okuyorsun ve satır aralarında kendine rastlıyorsun. Ya da karşındaki insan, senin uzun zamandır kendine yüksek sesle söyleyemediğin bir cümleyi hiç beklemediğin anda önüne koyuyor. Cümle söyleniyor. Sohbet devam ediyor. Dünya yerinden oynamıyor. Ama sen artık birkaç dakika önce oturduğun yerde değilsin. Çünkü o cümle gelip yüreğinin orta yerine yerleşiyor. Önce afallıyorsun. Belki itiraz ediyorsun. Sonra düşünmeye başlıyorsun. Bir süre sonra anlıyorsun ki seni sarsan şey duyduğun cümlenin yabancılığı değilmiş. Tam tersine. Onu zaten biliyormuşsun. Yalnızca kendi sesinden duymaya henüz hazır değilmişsin.
O gece bende olan biraz buydu. Nasıl oldu, bilmiyorum. Bir zamanlar buna “yüksek benliğimin devreye girmesi” derdim belki. Bugün daha sade söyleyebiliyorum: Kendimden sakladığım bazı şeyleri görmeye başladım. Son birkaç yılda yaşadığım sıkıntıları düşündüm. Uzun süre hasıraltı ettiklerimi. Kendime bile yeni yeni itiraf edebildiğim yerleri. Üzerini örttüğümde yok olduğunu sandığım ama içeride sessizce beklemeye devam edenleri. Onları nasıl anlatacağımı bilmiyordum. Hatta anlatmak isteyip istemediğimden bile emin değildim. Ama orada olduklarını artık biliyordum. Kırgınlığıma baktım. Yorgunluğuma. Gittikçe içime kapanmama. Belki biraz da öfkeme. İnsanın kendisiyle yüzleşmesi bazen büyük bir sahne gibi anlatılıyor. Benimki öyle olmadı. Hayat durmadı. Gökyüzü yarılmadı. Birdenbire bütün cevapları bulmadım. Ertesi sabah yine aynı bendim. Kahvemi içtim. Gün başladı. Yapılması gerekenler yapıldı. Ama artık görmediğimi söyleyemeyeceğim birkaç şey vardı. Sanırım bazı fark edişler tam olarak böyle oluyor. Gürültüsüz. Gösterişsiz. Hayatın olağan akışı içinde, insanın kendisine söylediği küçük bir yalanın artık işe yaramadığını anlamasıyla. Bu akşam eve dönüş yolunda vapura bindim. Leman Sam’dan Sonsuz filminin müziğini dinledim. Martıları seyrettim. Oruç Aruoba okudum. İyi geldi. Vapur ilerlerken hayatımın bazı bölümlerini yeniden düzenlemeye ihtiyacım olduğunu düşündüm. Bazı yerlerini kesip atmaya. Bazı yerlerine yama yapmaya. Bazılarını yeniden okumaya. Bazı sayfalarıysa artık çevirmeye. Biraz dengeye ihtiyacım var. Biraz düzene. Ama en çok görmeye. Çünkü insan görmediği şeyi değiştiremiyor. Peki gördüğü her şeyi değiştirebiliyor mu? Hayır. Bunu da öğreniyorum. Farkındalık her zaman çözüm getirmiyor. Bazen yalnızca mazeretlerini azaltıyor. Artık bildiğin bir şeyi bilmiyormuş gibi yapamıyorsun. Bazen adını koyuyorsun. Bazen kabul ediyorsun. Bazen sınırını çiziyorsun. Bazen gidiyor, bazen kalıyorsun. Bazen de değiştiremeyeceğin bir şeyin hayatındaki yerini değiştirmeyi öğreniyorsun.
İnsan hayallere daldığında bazen tek bir kelimede donakalıyor. Zihin bir düşüncenin etrafında öyle uzun süre dönüyor ki dünyanın geri kalanını duyamıyor. Ben biraz susmak istiyorum şimdi. Bunu bir kaçış olarak değil, bilinçli bir geri çekiliş olarak görüyorum. Bu yüzden yazılara ve sosyal medya hesaplarıma bir süre ara veriyorum. Her yerde görünür olmak zorunda değilim. Her düşündüğümü paylaşmak, her hissettiğimi anlatmak, her sessizliği kelimelerle doldurmak da istemiyorum. Bazen insanın kendi sesini yeniden duyabilmesi için dışarıya verdiği sesi biraz kısması gerekiyor. Bir romanım var. Bitmeyen. Belki biraz da bitirmek istemediğim. Ona dönmek istiyorum. Kelimelerin arasına. Ama bu kez kelimeleri saklanacak bir yer yapmak için değil. Onlarla ne söylemek istediğimi yeniden duymak için. Bu süreci sakin ve zarafetle geçirmek istiyorum. Her şeyi hemen çözmeden. Her sorunun cevabını bulmaya çalışmadan. Gördüklerimi yeniden görmezden gelmeden. Çünkü artık “uyanış” dediğimiz şeyi bambaşka bir insana dönüşmek gibi görmüyorum. Belki uyanmak, yalnızca gözlerini açık tutabilecek kadar cesur olmak. Hoşuna gitmeyene de bakmak. Değiştiremediğini kabul etmek. Değiştirebildiğin yerde sorumluluğunu almak. Sonra biraz susmak. Sığındığımız da, sığamadığımız da gerçek dünyamız. Belki kelimelerin arasında kendimize yer aramamız da bundan. Ben uzun zamandır kelimelerle dışarıya doğru konuştum. Şimdi bir süre onları içeriye doğru çevirmek istiyorum. Her sessizliğin doldurulması gerekmiyor. Bazıları insanın kendisini yeniden duyabilmesi için açılıyor. Ben şimdilik kendi yerimi biraz orada arayacağım.
Evrim Onuk
