Geçtiğimiz hafta bir okurumdan “Selam Evrim, yazılarını takip ediyor ve okuyorum. Fakat ‘Nefes’ yazısı sanki olmamış; samimi değil, yazılarından tanıdığım kadarıyla hiç sen değil, biraz boşluk doldurulmuş gibi geldi. Bil istedim.” diye bir e-posta aldım; okuyunca gülümsedim ve ne güzel, ne içten, belli ki vakit ayrılarak yazılmış bir geri dönüş diye düşündüm. Teşekkür ettim; çünkü bu yolculukta bazen yaşsız, zamansız ve mesafesiz bir yerden biri hayatına dokunuyor, sana küçücük bir cümle bırakıyor ve birbirinizin yüzünü hiç görmeden de tanış olabileceğinizi hatırlatıyor. Bir süredir ben de hiç bilmediğim yerlerden geçiyorum; boğazım dokuz düğüm ve bu defa anlatacaklarım, daha önce pek tanımadığım bir yerden geliyor. Geçmeyen ağrılarım nedeniyle yapılan tetkiklerin ardından endoskopi ve kolonoskopi sırasında çıkarılan polipler patolojik incelemeye gönderildi ve sonra beklemek başladı; telefon aynı telefon, ev aynı ev, sabah yine oluyor, akşam yine geliyor ama insan bazı sonuçları beklerken içinde başka bir saatin çalıştığını fark ediyor. Çok şükür, beklediğim patoloji sonuçları temiz geldi; bunu şimdi tek bir cümlede yazabiliyorum ama yaşaması bu kadar kolay değildi, çünkü haftalar boyunca korktum, dua ettim ve henüz gerçekleşmemiş ihtimalleri zihnimde defalarca yaşadım. Çemberlere gönderdiğim dualar, ettiğim niyetler ve içime çektiğim her taze nefes bazen yalnızca bir sonraki âna geçebilmek için tutunduğum küçücük yerler oldu; bugün nihayet kocaman bir nefes alabiliyorum.
Ben yoldan öğrenmenin esasına inananlardanım ve hep, öğrenmek varsa yaşananı hemen doğruya ya da yanlışa ayırmak gerekmediğini, bazen yalnızca olanın var olduğunu söylerim; fakat insanın söylediği cümlelerle sınandığı zamanlar da oluyor. “Kabul edeceksin Evrim,” dedim kendime, “Sonuç ne olursa olsun, olanı olduğu gibi kabul edeceksin.”; edemedim ve bugün bunu başka türlü anlatmaya çalışmayacağım, çünkü hakikat tam olarak buydu. Zihnim beni ileriye ve geriye taşıdı, olmamış şeyleri oldurdu, henüz gelmemiş sonuçların içine girdi, korktu, kaçtı, geri döndü, dua etti ve yeniden korktu; kendime dışarıdan bakıp yalnızca tanık olmayı istedim ama bunu da her zaman başaramadım. Belki insan kendisi hakkında en sahici şeyleri, bildiklerinin yetmediği yerde öğreniyor; meditasyon yapmış olmak korkmayacağın, nefes çalışmış olmak nefesinin hiç daralmayacağı, teslimiyet üzerine düşünmüş olmak da önüne gelen her şeyi sükûnetle karşılayabileceğin anlamına gelmiyor. Büyük bir korkunun içinden geçerken öncelikler sessizce yer değiştiriyor; birkaç hafta önce zihnini meşgul eden planlar, kırgınlıklar, yetişmeyen işler, cevapsız mesajlar ve başkalarının senin hakkında ne düşündüğü geriye çekiliyor, geride tek bir kelime kalıyor: Sağlık. Neye inanırsak inanalım, Yaradan’a hangi isimle seslenirsek seslenelim, benim kalbimde iyiliğin, tevekkülün, tefekkürün ve sabrın kökü aynı yere, O’na uzanıyor; insan kontrol edemediği bir şeyin karşısında beklerken bütün güçlü taraflarının arasından çıkan o yalın hâliyle ellerini açıp dua ediyor, ben de ettim. Sonra sonuç geldi: Temiz; dünya kaldığı yerden devam etti ama ben tam olarak kaldığım yerden devam etmedim, çünkü bazı bekleyişlerden insan öğrendiklerini ispatlayarak değil, ne kadar insan olduğunu yeniden hatırlayarak çıkıyor.
Şimdi o günlere baktığımda korkmuş, ağlamış, dua etmiş, zihnini susturamamış ve yine de gündelik hayatın içinde yürümeye devam etmiş bütün hâllerimin bana ait olduğunu biliyorum; hiçbirini daha bilge görünmek uğruna inkâr etmek istemiyorum. “Hayat kolaylaşmıyor, sen güçleniyorsun.” diye bir söz vardır ama ben ona küçük bir cümle eklemek istiyorum: Bazen hayat kolaylaşmıyor, sen de hemen güçlenmiyorsun; yalnızca içinden geçiyorsun ve bazen bu kadarı gerçekten yeterli oluyor. Şimdi güneş yüzünü göstermeye, mevsimin renkleri değişmeye ve hayat kendi bildiği gibi akmaya devam ederken ben yalnızca güzel geçen haftalara, sağlıklı tamamlanan mevsimlere ya da büyük mutluluklara değil, sıradan sandığım şeylere de başka türlü bakıyorum. Tam şu âna mesela: Ben yazıyorum, sen okuyorsun; gözlerimiz görüyor, ellerimiz tutuyor, bir şey hissediyor, anlıyor ve nefes alıyoruz. Belki geçen haftaki okurum haklıydı; belki “Nefes” yazısı gerçekten bana benzemiyordu, çünkü orada nefesi anlatmaya çalışıyordum ve bazı şeyler henüz yalnızca bildiğimiz bir dildeyken yazıya tam olarak yerleşemiyor. Bu hafta nefesi anlatmaya ihtiyacım yok; nefes alıyorum ve bugün bunun ne kadar büyük, ne kadar sade ve ne kadar kıymetli bir şey olduğunu biliyorum. Kalpten kalbe bazen bu kadar yakınız işte; hiç tanımadığın biri sana birkaç cümle yazıyor, sen o cümleyi günler sonra başka bir yerden anlıyor ve hayatın küçücük karşılaşmalarla nasıl derinleşebildiğine yeniden şaşırıyorsun. Bize iyi gelen ne varsa yakınımızda olsun; sağlıkla aldığımız her nefesin kıymetini de onu kaybetmekten korktuğumuz zamanlarda değil, hayat bütün sıradanlığıyla akıp giderken hatırlayabilelim.
Evrim Onuk
