İnsan, sayılara yalnızca hesap yapmak için mi ihtiyaç duydu? Yoksa onlara, dünyayı anlamlandırmak için de mi tutundu? Numeroloji üzerine düşündükçe beni asıl meraklandıran soru bu oluyor. İnsanlık, çok eski zamanlardan beri gökyüzüne baktı. Güneşin doğuşunu ve batışını, Ay’ın değişen hâllerini, mevsimlerin birbirini takip edişini, yıldızların hareketlerini gözlemledi. Zamanı ölçmeye, döngüleri anlamaya, olan bitenin içinde bir düzen bulmaya çalıştı. Ve bütün bunları anlatabilmek için sayılara ihtiyaç duydu. Belki de bu yüzden sayılar, zamanla yalnızca ölçmenin ve hesaplamanın araçları olmaktan çıkıp sembolik anlamlar da kazandı. Hinduizm’den Budizme, Yahudilikten Hristiyanlığa ve İslam’a kadar pek çok dinî ve mistik gelenekte bazı sayıların tekrar tekrar karşımıza çıkması ilgimi çekiyor. Özellikle yedi. Yedi sayısının farklı kültürlerde ve inanç sistemlerinde bıraktığı iz gerçekten büyüleyici. Budist anlatılarında Buddha’nın doğumunun ardından yedi adım attığından söz edilir. Yahudi geleneğinde menora yedi kolludur. Katolik gelenekte yedi sakramentten, yedi ölümcül günahtan ve bunların karşısında konumlandırılan yedi erdemden söz edilir. Hindu geleneğinde Saptarishi, yani “Yedi Bilge” önemli bir yere sahiptir. İslam geleneğinde ise Kur’an’da “yedi gök” ifadesiyle karşılaşırız. Birbirinden bu kadar farklı coğrafyalarda ve geleneklerde aynı sayının tekrar tekrar karşımıza çıkması ister istemez düşündürüyor insanı. Neden yedi? Neden başka bir sayı değil? Belki bunun tarihsel, astronomik, kültürel pek çok açıklaması vardır. Belki de insan zihni, tekrar eden sembollere anlam yüklemeyi sevdiği için bazı sayılar yüzyıllar boyunca daha da güçlenerek kolektif hafızamızda yer edinmiştir.
Numeroloji ise tam bu noktada başka bir kapı açıyor. Onu bir bilim olarak değil, sayıların sembolik anlamları üzerinden insanı ve yaşamı yorumlamaya çalışan kadim bir düşünce biçimi olarak görüyorum. Numerolojik yorumlarda yedi; içe dönüş, araştırma, hakikati arama, görünenin arkasındakini merak etme gibi kavramlarla ilişkilendiriliyor. Numeroloji haritasında yedinin güçlü olduğu düşünülen kişilerin sorgulamaya, yalnız kalmaya, derinleşmeye ve bilinmeyenin peşinden gitmeye daha yatkın oldukları söyleniyor. Bunun ne kadarının hakikat, ne kadarının insanın kendisine tuttuğu sembolik bir ayna olduğunu bilmiyorum. Belki de beni cezbeden tarafı tam olarak bu. Her şeyi bilmek zorunda olmadan merak edebilmek. Son yıllarda sıkça konuşulan başka bir konu da tekrar eden sayı dizileri. 11:11. 3:33. 4:44. Bazen saate bakıyorsun ve karşında yine aynı rakamlar. Bir gün tesadüf diyorsun. Sonra yeniden karşılaşıyorsun. Bir süre sonra ister istemez dikkatini çekiyor. Numerolojide özellikle 11 sayısına sezgi, farkındalık, dönüşüm ve yeni bir eşiğe yaklaşmak gibi anlamlar yükleniyor. 11:11 gibi tekrar eden diziler de bazı spiritüel yaklaşımlarda insanın dikkatini içinde bulunduğu ana çevirmesi gereken bir işaret olarak yorumlanıyor. Bunların evrenden gönderilmiş mesajlar olduğunu kesin olarak söyleyebilir miyiz? Elbette hayır. İnsan zihninin bir örüntüyü fark ettikten sonra onu daha sık görmeye başlaması da mümkün. Bir sayı bizim için anlam kazandığında, daha önce defalarca karşımıza çıktığı hâlde fark etmediğimiz anları artık seçmeye başlıyor olabiliriz. Ama ben bu ihtimalin, deneyimin güzelliğini mutlaka azalttığını düşünmüyorum. Çünkü belki asıl mesele 11:11’in bize dışarıdan ne söylediği değil. Biz onu gördüğümüzde içeride neyin uyandığı. Ben tekrar eden bir sayıyla karşılaştığımda artık hemen “Bunun anlamı ne?” diye cevap aramak yerine bazen duruyorum. O anda ne düşünüyordum? Neyi değiştirmeye çalışıyorum? Neyden korkuyorum? Hayatımın hangi eşiğindeyim? Neyi görmezden geliyorum? Belki sayı hiçbir şey söylemiyor. Ama benim kendime bir şey sormama vesile oluyor. Ve bazen küçücük bir işaretin yapabileceği en güzel şey de bu değil mi zaten? İnsanı otomatik pilottan çıkarıp bir anlığına kendisine döndürmek.
Sayıların kültür ve inanç tarihindeki yerini merak edenlere Annemarie Schimmel’in Sayıların Gizemi kitabını özellikle önerebilirim. Sayıların farklı medeniyetlerde nasıl sembolik anlamlar kazandığını görmek, numerolojinin çok ötesinde insanın anlam arayışına dair de başka bir pencere açıyor. Ben hâlâ sayıları gördüğümde merak ediyorum. Bazen anlam yüklüyorum. Bazen gülümsüyorum. Bazen tesadüf deyip geçiyorum. Ama insanlığın binlerce yıldır aynı gökyüzüne bakıp, aynı döngüleri sayıp, sayıların içinde görünenden daha fazlasını aramış olması bana hâlâ büyüleyici geliyor. Belki evren gerçekten sayılarla anlatılabilecek kadar büyük bir matematiksel düzen taşıyor. Belki insan zihni, belirsizliğin içinde düzen bulabilmek için sayılardan hikâyeler yaratıyor. Belki ikisinin arasında, henüz bilmediğimiz başka bir yer var. Ben cevabını bilmiyorum. Ama bazı soruların güzelliği de cevaplarında değil zaten. İnsanı biraz daha derine bakmaya çağırmalarında. Peki sizce… Tamamen sayılarla kodlanmış bir evrende yaşıyor olmamız mümkün mü?
Evrim Onuk
